“Mentir constantemente no tiene como objetivo hacer que la gente crea una mentira, sino garantizar que nadie crea en nada. Un pueblo que ya no distingue entre la verdad y la mentira no puede distinguir entre el bien y el mal”. - Hannah Arendt
¿La mentira tiene patas cortas? Desgraciadamente no siempre. Cada día es más difícil detectarla y hacerla frente. Hemos llegado a un punto en el que las mentiras y bulos campean a sus anchas, sin control, sin problemas, con total impunidad.
El nivel de tolerancia que estamos desarrollando ante la injusticia, la superficialidad y las mentiras es descorazonador. Dice muy poco de la racionalidad y madurez de nuestras sociedades habitadas por una ciudadanía adormecida y, en muchos casos, indiferente.
El objetivo es claro y premeditado: se trata de propagar mentiras para que nadie crea en nada ni en nadie. El descreimiento es vulnerabilidad, nos debilita individual y socialmente, nos deja a merced de oscuros e injustos intereses.
¿Acaso la verdad no importa?
Conformarse y no perseguir la verdad nos deshumaniza y convierte en meras marionetas. Tolerar las mentiras, con naturalidad, sin protesta, denota miedo, autoengaño, nos aísla y atomiza, aniquila nuestra confianza en un horizonte mejor, más equilibrado y justo.
La indiferencia, el miedo y las deliberadas mentiras nos impiden confiar en la buena gente, en la gente honrada que hay en todos los ámbitos, en el periodismo, en la política…
Debemos confiar en que es posible un ejercicio limpio y desinteresado de la política ejercida al servicio de la Comunidad, Defender y no permitir los ataques a la Libertad de Prensa
Hay quien asegura que la verdad tiende a prevalecer. Ojalá fuera así, mas yo no lo creo. De lo vivido por la Humanidad conocemos una parte. Desgraciadamente es más lo que se esconde e ignoramos que lo que se sabe. Y más ahora con la proliferación e impunidad de canales de desinformación y manipulación.
Estos tiempos complicados, oscuros, nos ponen a prueba, nos enfrentan a la mejor y peor versión de cada uno/a.
Sí, son momentos de incertidumbre que requieren compromiso, buena gente y espíritu constructivo.
En un mundo tan crispado sobran los psicópatas instalados en el insulto, la banal descalificación, el lenguaje soez y la falta de rigor.
Sobran camorristas, sicarios de la mentira que viven con ira y que, hablen de lo que hablen, solo se salvan ellos.
No aportan crítica, racionalidad y futuro, sino animadversión y odio. No bogan a favor del respeto, la pluralidad y los Derechos Humanos. Nos alejan de los valores que propician la justicia y la paz. Son una vergüenza para la buena y necesaria Comunicación y merecen nuestra denuncia e indiferencia.
No debemos darles pábulo ni ser altavoces de sus desvaríos. No aportan luz sino odio y más tinieblas.
La Cultura y el Conocimiento ha de llevarnos a creer que hay personas excepcionales, dotadas de sensibilidad, criterio y conocimiento que aportan y ejercen la crítica con hondura y razonamiento. Ese es el talante, esa es la actitud que merece ser publicada, subrayada, promovida en todas las instancias de nuestra sociedad.
Amaia Goikoetxea
Decana Colegio Vasco de Periodistas
Presidenta Asociación Vasca de Periodistas
GEZURRA, SUNTSIPEN HANDIKO ARMA
"Etengabe gezurretan aritzearen helburua ez da jendeak gezur bat sortzea, inork ezertan sinesten ez duela bermatzea baizik. Egia eta gezurra bereizten ez dituen herri batek ezin du ongia eta gaizkia bereizi". - Hannah Arendt
Gezurrak hanka motzak ditu? Zoritxarrez, ez beti. Egunetik egunera zailagoa da detektatzea eta aurre egitea. Iritsi gara puntu batera non gezurrak eta buloak nahi bezala ibiltzen diren, kontrolik gabe, arazorik gabe, inpunitate osoz.
Injustiziaren, azalkeriaren eta gezurren aurrean garatzen ari garen tolerantzia-maila bihozgabea da. Oso gutxi esaten du hiritartasun lokartua eta, kasu askotan, axolagabea bizi diren gure gizarteen arrazionaltasunaz eta heldutasunaz.
Helburua argia eta aldez aurretik pentsatua da: gezurrak zabaltzea da helburua, inork ezertan edo inorengan sinets ez dezan. Sinesgabetasuna zaurgarritasuna da, indibidualki eta sozialki ahultzen gaitu, interes ilun eta bidegabeen mende uzten gaitu.
Egiak ez al du axola?
Konformatzeak eta egiaren atzetik ez ibiltzeak gizatasuna kentzen digu eta txotxongilo huts bihurtzen gaitu. Gezurrak jasateak, naturaltasunez, protestarik gabe, beldurra adierazten du, autoengainua, isolatu eta atomizatu egiten gaitu, gure konfiantza ostertz hobe, orekatuago eta justuago batean deuseztatzen du.
Axolagabekeriak, beldurrak eta nahita egindako gezurrek ez digute konfiantzarik ematen jende onarengan, arlo guztietako jende zintzoarengan, kazetaritzan, politikan…
Espero dugu posible dela Erkidegoaren zerbitzura egindako politika garbi eta interesik gabe gauzatzea, Prentsa Askatasunaren aurkako erasoak defendatzea eta ez baimentzea
Batzuek diote egia nagusi dela. Nahiago nuke hala balitz, baina nik ez dut sinesten. Gizateriak bizi izan zuenaren zati bat ezagutzen dugu. Zoritxarrez, gehiago da ezkutatzen dena eta ez dakigu dakiguna baino. Eta are gehiago orain, desinformazio- eta manipulazio-kanalen ugaritzearekin eta zigorgabetasunarekin.
Garai korapilatsu, ilun horiek probatzen gaituzte, bakoitzaren bertsiorik onena eta txarrena aurrez aurre jartzen digute.
Bai, ziurgabetasun uneak dira, konpromisoa, jende ona eta espiritu konstruktiboa eskatzen dutenak.
Hain mundu suminduan, irainean, deskalifikazio hutsalean, hizkera zakarrean eta zorroztasun faltan kokaturiko psikopatak soberan daude.
Soberan daude kamorristak, amorruz bizi diren gezurraren sikarioak, eta hitz egiten dutenaz hitz egiten dutenak, haiek bakarrik salbatzen dira.
Ez dute kritika, arrazionaltasuna eta etorkizuna ekartzen, baizik eta gorrotoa eta gorrotoa. Ez dute errespetuaren, aniztasunaren eta giza eskubideen alde egiten. Justizia eta bakea bultzatzen dituzten balioetatik urruntzen gaituzte. Lotsagarriak dira komunikazio on eta beharrezkoarentzat, eta gure salaketa eta axolagabekeria merezi dute.
Ez diegu oztoporik eman behar, eta ez gara haien aldrebeskerien bozgorailu izan behar. Ez dakarte argirik, gorrotoa eta ilunpe gehiago baizik.
Kulturak eta ezagutzak eraman behar gaitu sinestera badirela pertsona apartak, sentsibilitatez, irizpidez eta ezagutzaz hornituak, kritika sakonki eta arrazoiz egiten dutenak. Hori da jarrera, hori da gure gizarteko instantzia guztietan argitaratzea, azpimarratzea eta sustatzea merezi duen jarrera.
Amaia Goikoetxea
Kazetarien Euskal Elkargoko dekanoa
Euskal Kazetarien Elkarteko presidentea